සදාචාරය සහ ආගම | Ethics and Religion


The attempts to found a morality apart from religion are like the attempts of children, who, wishing to transplant a flower that pleases them, pluck it from the roots that seem to them unpleasing and superfluous, and stick it rootless into the ground. Without religion there can be no real, sincere morality, just as without roots there can be no real flower.
-Leo Tolstoy

In saying, therefore, that things are not good according to any standard of goodness, but simply by the will of God, it seems to me that one destroys, without realizing it, all the love of God and all his glory; for why praise him for what he has done, if he would be equally praiseworthy in doing the contrary?
-Gottfried Leibniz

සදාචාරය (ethics) යන විෂය පථයෙන් මූලික වශයෙන් ම අරමුණු කරගන්නේ අප කළයුතු දේ සහ නොකළ යුතු වෙන්කර හදුනාගැනීමෙහිලා ඉවහල් වන නිර්නායකයන් ස්ථාපිත කරගැනීම යි. එනමුදු, සදාචාරය වනාහී මානව හැසිරීම සම්බන්ධයයන් යම් යම් උපශනයන් අඩංගු වන්නා වූ එකම විෂය පථය නො . ආගම් තුලින් ද මානව හැසිරී පිළිගත හැකි සහ පිළිගත නොහැකි පැතිකඩවල් හදුනාගැනිමට උත්සහයක් දරා ති. සැකවින් කිවතොත්, බොහෝ දෙනා සිතන් සදාචාරය සහ ආගම යනු එකිනෙකින් වෙන්කළ නොහැකි ක්ෂේත්‍රයන් යුගලයක් ලෙස ය.

ලොව ඇති ආගම් සදාචාරය සමගින් ඉතා දැඩි ලෙස බැදී ඇති බව සැබෑවකි. සදාචාරය ගැන කිසිදු වචනයක් කතා නොකර දෙවියන්, සිත, ආත්මය වැනි මාතෘකා ගැන පමණක් කතා කර ඇති ආගමක් සොයා ගැනීම කළු නික සොයනවා වැනි ය . ඇත්තෙන්ම , කන්ෆියුසියන් දහම වැනි ආගම් වනාහී ප්‍රධාන වශයයන් ම සදාචාරය පිළිබද වූ මූලධර්ම මාලාවකි. එසේවුවද, ඇතැම් පුද්ගලයන්ට අනුව, ආගම් මගින් සිදුකරනුයේ “බාල වර්ගයේ සදාචාරයක්” ප්‍රචලිත කරමින් මානවයා සැබෑ සදාචාරාත්මක වර්ධනය අඩපණ කිරීම ය. එලෙසම, සදාචාරාත්මකව ජීවත් වීම පිණිස ආගම අත්‍යාවශ්‍ය අංගයක් නොවනමුත් ආගම මගින් අසදාචාරාත්මක සංවර්ධනයට රුකුල් දීමක් සිදුවනවාය යන ස්ථාවරය දරන්නෝ ද සිටිති. අතර, තවත් අය පවසන් සදාචාරය යනු අනිවාර්යයෙන්ම ආගම මත පදනම් වූවක් සහ ආගමෙන් ස්වාධීන වූ සදාචාරයක් තිබීම සිදුවිය නොහැක්කක් බව ය. යම් ලිපිය තුළින් ප්‍රධාන වශයෙන්ම අවධානය යොමුවන් මින් තෙවනුව සදහන් කළ “ආගමෙන් ස්වාධීන වූ සදාචාරයක් තිබිය නොහැක” යන ස්ථාවරය පිළිබදව ය.

සැබවින්ම ආගමෙන් තොරව අපට සදාචාරාත්මක නියාමයක් (ethical theory) ගොඩනැගිය නොහැකිද? සදාචාරය යනු ආගමික බලාධිකාරියක් මත පදනම් වූ දෙයක් ද? නිර්-ආගමිකයන් (ඇතැමුන්ට අනුව “ආගමක් දහමක් නැති අය”) හට සදාචාරාත්මකව ජීවත්විනොහැකිද? ආගම් අදහන බොහෝ අයට අනුව මෙම ප්‍රශ්නයන්ට පිළිතුර වනුයේ “ඔව්” කියා ය. එසේ වුවද, යම් හෙයකින් සදාචාරය පදනම් වන් ආගම මත නම්, ඒ කවර ආගම මතද යන ගැටලුව මෙහි දී ඉස්මතු . මන්දයත්, ආගම් තුළ බොහෝ දුරට එකිනෙකට පරස්පර වූ සදාචාරාත්මක මාර්ගෝපශනයන් අන්තර්ගත බැවිනි. උදාහරණයක් ලෙස, ඇතැම් ආගම් වලට අනුව සතුන් මැරීම සදාරාත්මක නොවන අතර තවත් ආගම් වලට අනුව එය “අවුලක් නැති” ක්‍රියාවකි. මෙවන් තත්ත්වයක් යට අපට සදාචාරය ගැන යම්කිසි ආගමක් මගින් ඉදිරිපත් කරන රාමුවක් මත පදනම් ව “කවුද හරි-කවුද වැරදි” යනුවෙන් තීරණය කිරීයම් හැකියාවක් නැත. එය තීරණය කළ යුත් සියලු ආගම් වලින් මිදුණු වාස්තුවික නිර්නායකයන් මත පදන්ම්ව ය. මන්දයත්, යම් හෙයකින් අප X ආග සදාචාරාත්මක නියාමයන් මත පදනම්ව Y ආග සදාචාරාත්මක නියාමයන් විචනය කරනවා නම්, එහිදී අප විසින් X ආග සදාචාරාත්මක නියාමයන් හරි යැයි පූර්ව-නිගමනයකට එළඹීමක් සිදුකරන බැවිනි. නමුත්, “Xද හරි-Yද හරි” යන ප්‍රශ්නයේ දී, අප එලෙස පූර්ව-නිගමන වලට එළඹීමෙන් සිදුකරනුයේ අප විසින් ඔප්පු කරන්නට බලාපොරොත්තු වන ප්‍රස්තුථය ඔප්පු නොකරම උපකල්පනය කිරීම ය.

මෙන්ම, “ආගමෙන් ස්වාධීන වූ සදාචාරයක් තිබිය නොහැක” යන ස්ථාවරය සම්බන්ධයෙන් පැන නගින තවත් ගැටලුවක් වන් සදාචාරයට මූලාශ්‍රය වන ආගම පිළිබද ව අප සමාජයේ මිනිසුන් අතර කිසිදු එකගතාවයක් නොමැති වීමයි. එලෙස එකගතාවයකින් තොරව අපට බහු ආගමික පරිසරයක ජීවත්වීම ඉතා අභියෝගාත්මක ය. හැමදාම ආගමික රණ්ඩුසරු වල එල්බගෙන සිටීම වනාහී ප්‍රායෝගික නොවන ක්‍රියාවක් මෙන්ම නිෂ්ල ක්‍රියාවකි. මින් පෙනී යන් ආගමෙන් ස්වාධීන වූ සදාචාරාත්මක ප්‍රයයක අවශ්‍යතාවය යි.

මෙන්ම, අප විසින් “සදාචාරයට පදනම් වන් අහවල් ආගම ය” යනුවෙන් නිගමනය කළ ද එකී ආගම තුළ සදාචාරාත්මක වන සහ නොවන පිළිබදව ඉදිරිපත් කර ඇති අදහස් විවරණය කළ යුතු ආකාරය පිළිබදව ද ගැටලු මතු . නිදර්ශනයක් ලෙස, බයිබලය තුළ නිතරම පාහේ බොරුකීම හෙළා දැක තිබුණ ද, එහි ඇතැම් ස්ථාන වල දෙවියන් විසින් බොරු කීම අගය කළ අවස්ථා ද, තවත් ස්ථාන වල දෙවියන් විසින් බොරුකීමට නියෝග දුන් අවස්ථා ද දක්නට ලැ. තවත් උදාහරණයක් දක්වන් නම්, මාංශ ආහාරය බුදුදහමට එකගද නැත්ද යන මාව ඔස්සේ බෞද්ධ ප්‍රජාව ඉතා දීර්ඝ ලෙස වාද කරයි. ඇතැම් බෞද්ශකයන්ට අනුව යම්කිසි මසක් “ත්‍රිකෝටි පාරිශුද්ධ” නම් එය ආහාරයට ගැනීම ගැටලුවක් නොවන අතර තවත් බෞද්ධ පිරිස් සදහන් කරන් කිසිම මසක් ආහාරයට ගැනීම බුදුදහමට පටහැනි බවයි. මෙම උදාහරණ වලින් අපට පෙනීයන් අප විසින් “අහවල් ආගමෙන් තමයි සදාචාරය එන්” යනුවෙන් තීරණයක් ගැනීම පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවන බවයි. එකී ආගම තුළ සදාචාරය පිළිබදව ඉස්මතු කර ඇති කාරණා තෝරා රා ගෙන නිවැරදි ලෙස විවරණය කිරීමද කළ යුතු ය. ඒ සදහා ආගමික මත වලම එල්බ ගැනීමෙන් තොරව කරුණු කාරණා පිළිබදව ගැඹුරින් කල්පනා කිරීම සිදු කළ යුතු ය.

“ආගමෙන් ස්වාධීන වූ සදාචාරයක් තිබිය නොහැක” යන ස්ථාවරයේ ඇති ගැටලු මෙපමණකින් අවසන් නො . ඒ ආගමික මූලාශ්‍රයන් මත පදනම් ව පිළිතුරු දිය නොහැකි සදාචාරාත්මක ගැටලු රාශියක් වර්තමාන සමාජය හමු තිබෙන බැවිනි. බොහෝ ආගම් මගින් හොරකම, බොරුකීම වැනි මාතෘකා සම්බන්ධයෙන් කරුණු දක්වා ති. එසේ වුවද, වර්තමාන සමාජය හමු ඇති ක්ලෝනකරණය, වෛ්‍ය පහසුකම් බෙදාදීම, පෞද්ගලිකත්වය යනාදී මාවන් ඔස්සේ දිවයන ethical issues සම්බන්ධයෙන් කරුණු දැක්වීමක් ආගම් තුළින් සිදු නො. උදාහරණක් ලෙස, අපට බුදුදහ එන පන්සිල් පද පහ දෙස බලා හොරකම් කිරීම සදාචාරාත්මක ද නැත්ද යන්න පිළිබද ව නිගමනයක් ගත හැකි ය. නමුදු, අපට පහත සදහන් ethical issues පිළිබද ව නිගමනයක් ගැනීලා පන්සිල් පද ආධාර කරගත නොහැක.

1. මිනිසුන්ව ක්ලෝනකරණය කිරීම හරි ද වැරදි ද?
2. රෝගීන් ප්‍රමාණයට සරිලන පරිදි වෛ්‍ය පහසුකම් නොමැති නම්, තියෙන්නා වූ වෛ්‍ය පහසුකම් බෙදී යා යුත් කෙසේද?
3. යම් හෙයකින් සිය ස්වාමිපුරුෂයා වද බැවින් anonymous sperm donor කෙනෙකුේ ශුක්‍රාණු හරහා යම් කාන්තාවක ගැබ් ගැන්වූයේ නම්, ඉපදෙන දරුවාට තමා “සැබෑ පියා” අනන්‍යතාවය පිළිබද දැනගැනීමට අයිතියක් ඇත්ද?

මෙන්ම, “ආගමෙන් ස්වාධීන වූ සදාචාරයක් තිබිය නොහැක” යන ස්ථාවරයේ ඇති තවත් ගැටලුවක් අපට සොක්‍රටීස් විසින් ඉදිරිපත් කරනු ලැබූ  ප්‍රශ්නයක් අනුසාරයෙන් විස්තර කර දැක්විය හැකි ය. සොක්‍රටීස් විසින් ඉස්මතු කරනු ලැබූ  ප්‍රශ්නය වනුයේ “දෙවියන් විසින් යම් යම් ක්‍රියාවන් අනුමත කරන බැවින් එකී ක්‍රියාවන් ‘හොද වැඩ’ වනවා ද, නැතහොත් දෙවියන් විසින් යම් යම් ක්‍රියාවන් අනුමත කරන් එකී ක්‍රියාවන් ‘හොද වැඩ’ නිසා ද?” යන්න යි. බුදුදහ එන කර්ම සංකල්පය ද අදාල කරගෙමෙම ප්‍රශ්නය ම වර නගන් නම් අපට “කර්මය මගින් ඇතැම් ක්‍රියාවන් වලට කුසල් ලබාදෙන බැවින් එකී ක්‍රියාවන් ‘හොද වැඩ’ වනවා ද, නැතහොත් කර්මය මගින් සමහර ක්‍රියාවන්ට කුසල් ලබාදෙන් එකී ක්‍රියාවන් ‘හොද වැඩ’ නිසා ද?” යනුවෙන් විමසිය හැකි ය. මෙහිදී, අපට විකල්ප දෙකක් ඇත. පළමු විකල්පය නම්,

1. කර්මය මගින් ඇතැම් ක්‍රියාවන්ට කුසල් ලබාදෙන බැවින් එකී ක්‍රියාවන් “හොද වැඩ” .

කර්මය මගින් කර්මයට කැමති පරිදි ඒ ඒ ක්‍රියාවන්ට කුසල් ලබාදීමක් සිදු කරන බව මින් කියැ . එනම්, කුසල් ලබා දිය යුත් කවර ක්‍රියාවන් වලටද කියා සහ අකුසල් ලබා දිය යුත් කවර ක්‍රියා වලට ද කියා නිර්ණය කිරීම සිදුවන් හුදෙක් arbitrary ලෙස ය. කරුණු එසේ නම්, යම් හෙයකින් කර්මය මගින් බොරුකීම වෙනුවෙන් කුසල් ලබා නම් බොරුකීම ද “හොද වැඩක්” . දෙවනි විකල්පය බලමු,

2. කර්මය මගින් සමහර ක්‍රියාවලට කුසල් ලබාදෙන් ඒවා “හොද වැඩ” බැවිනි.

මින් අදහස් වන් කර්මය මගින් යම් යම් ක්‍රියාවන් උදෙසා කුසල් ලබාදීමට තීරණය කරන් යම් හේතුවක් මත පදනම් ව බවයි. එනම්, එකී ක්‍රියාවන් “හොද වැඩ” වීම නිසා ය. කරුණු එසේ නම්, ඒ ඒ ක්‍රියාවන් හොදද නැත්ද යන්න නිර්ණය වන් කර්මය මගින් නො. එනම්, කර්මය කියා දෙයක් නොතිබුණත් යම් ක්‍රියාවක හොදබව හෝ නරකබව නොවෙනස්ව පවතී. කරුණු එසේ නම්, ඉන් අදහස් වන් ආගමෙන් ස්වාධීන වූ සදාචාරයක් පැවතිය හැකිය යන්න යි.
Comments